Afstuderen de iCat – onderzoek naar sociaal-intelligent gedrag bij robots

Home / Blog / Afstuderen de iCat – onderzoek naar sociaal-intelligent gedrag bij robots
Afstuderen de iCat – onderzoek naar sociaal-intelligent gedrag bij robots

Het leek me leuk om een artikeltje te wijden aan mijn afstudeerproject (Universiteit van Amsterdam, 2006). Het was namelijk zo leuk om te doen en het heeft de basis gelegd voor de UX werkzaamheden die ik vandaag de dag als uitvoer. Eigenlijk geldt dit artikeltje als een aanvulling op mijn portfolio.

Wat heb ik onderzocht?

Mijn afstudeeronderzoek ging over de perceptie van sociale intelligentie in robots. Met andere woorden: Kunnen wij sociale intelligentie in een robot als hij het probeert uit te drukken met zijn gezicht en hoe reageren wij daarop in een bepaalde situatie. We gebruikte een iCat robot van Philips. Deze robot kon gezichtsuitdrukkingen maken, geluid afspelen, met een camera in zijn neus laten zien wie of wat er voor hem zat, reageren op aanraking bij zijn oren en voetjes en met meer kleurige ledjes in zijn oren een extra dimensie geven aan zijn emotie. iCat was voor onderzoeksdoeleinden in een gelimiteerde oplage ontwikkeld door Philips en de Universiteit had er eentje te leen. Te gek!

iCat
Verschillende gezichtsuitdrukkingen iCat.

Hoe is onderzoek gedaan?

In een notendop; We hebben in totaal 60 participanten bereid gevonden om op een dummy veiling website (zoiets als Marktplaats) te bieden op een aantal voorwerpen maar dan… en nu komt het… zonder toetsenbord en muis maar door met de iCat te praten. iCat kon de computer (zogenaamd) besturen. Ik had twee versies van de iCat geprogrammeerd. Een sociaal intelligente versie met gezichtsuitdrukkingen en intonatie in de stem en een neutrale versie zonder uitdrukkingen en een monotome stem. Onze aanname was dat het bieden met de sociale iCat beter zou gaan dan met de neutrale. We hebben het onderzoek uitgevoerd door de Wizard of Oz methode te gebruiken. Dat houd in dat de participant denkt dat de iCat autonoom werkt maar in werkelijkheid zitten wij in een kamertje ernaast de iCat te besturen. We doen dus alsof maar de participant heeft daar geen weet van. Als je de uitkomst en de details wilt weten van het onderzoek dan kun je hier mijn Master Thesis  lezen. 🙂 In dit artikel vertel ik wat het afstuderen voor mij zo leuk maakte.

Dit is waar de participant mee moest werken. Geen toetsenbord en geen muis maar wel een iCat.

Hoogtepunten van mijn afstudeeronderzoek

Teamwork

Omdat er nog twee medestudenten met een afstudeeronderzoek bezig waren waarbij ze iCat nodig hadden, hebben we onze krachten vereenigd. Dit heeft uiteraard zijn voor en nadelen. Ehm, nee wacht, in dit geval alleen voordelen want we waren een superteam! Het voordeel van een team is dat je van elkaars krachten gebruik kan maken. Zo had ik bijvoorbeeld moeite met het data-analyse-pakket SPSS. Omdat ik via de Hogeschool naar de Universiteit ben doorgestroomd, denk ik dat ik ergens een paar lessen SPSS en statistiek heb gemist want ik wist niet waar te beginnen. Gelukkig kon een van de jongens me hiermee helpen en heb ik hem op mijn beurt weer geholpen met het maken van de onderzoeks-scenarios en het programeren van de iCat.

(Video: Dit gebeurt er met je als je 60 keer hetzelfde scenario moet doorklikken… HAHA! (Kijk hoe jong we zijn!!))

Onderzoeksopzet en iCat programeren

Om de participanten door de veiligwebsite te laten navigeren, hadden we een paar taken bedacht die ze uit moesten voeren. Bijvoorbeeld: “Zoek een snowboard en bied erop”. We hebben een aantal scenario’s uitgewerkt en daarbij de mogelijke antwoorden en reacties van de iCat bedacht. Die reacties heb ik vervolgens geprogrammeerd in de taal die iCat snapt, LUA. Daarmee maakte ik de gezichtsuitdrukkingen in samenhang met een geluidsbestand en de knoppen op het scherm om iCat te besturen (zie foto hieronder).

iCat interface using LUA
Wizard of Oz – iCat reactie-paneel

Het programeren in LUA vond ik heel leuk om te doen, programeren blijft mij facineren, ik welke taal dan ook. Om de iCat te laten spreken hebben we de text-to-speech software Loquendo gebruikt. Het was een hele toer om de geluidsbestanden synchroon te laten lopen met de animaties die ik in het gezicht van de iCat maakte. Ik vond nog een videootje waarin je de stem die we voor iCat hadden gemaakt te horen is (met kuchjes en al) en je ziet een stukje van het scenario.

(Beetje lange video, maar je krijgt een indruk 😉 )

Tot slot

In dit onderzoek gebruikte ik dus al technieken die ik vandaag de dag als UX designer nog steed gebruik; prototyping, user journeys, scenario’s, usability testing, vragenlijsten, observatie technieken, dataverwerking en rapportagetechnieken. Het voelt echt als het begin van mijn UX-journey. Het was ontzettend leuk om dit onderzoek met deze robot te mogen doen. Het heeft niet alleen een UX deurtje geopend, maar ook mijn interesse in robots aangewakkerd. Voor de gene die het nog niet weten; ik houd mij naast mijn UX-werk bezig met robotje, met name robots in combinatie met programeren voor kinderen. Zie mijn andere blog: Robotvilla.com

Weet jij er nog een iCat te staan en is hij te koop? Laat me weten, ik zou er graag eentje hebben!

Francesca

P.S.: Wat leuk dat in die tijd, 20 jaar geleden, ik een kleine Nokia had met een cameraatje. Anders had ik deze foto’s niet gehad.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *